Түркістан облысының робототехника командалары халықаралық жарыстарға жолдама алды

Бүгінде робототехника мен жасанды интеллект бағыттары білім беру саласының маңызды бөлігіне айналып келеді. Бұл бағыт оқушыларға тек техникалық білім беріп қана қоймай, олардың инженерлік ойлауын, бағдарламалау қабілетін, шығармашылық ізденісін және командалық жұмыс дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Түркістан облысында да жас ұрпақтың технологиялық бағыттағы қабілетін дамытуға ерекше көңіл бөлініп, оқушылар түрлі республикалық және халықаралық деңгейдегі жарыстарда өз жобаларын таныстырып жүр.

Солардың бірі – 2026 жылғы 30 маусым мен 1 шілде аралығында Алматы қаласында өткен Almaty TechCup XII: Age of AI халықаралық робототехника және инновациялық технологиялар чемпионаты. Ауқымды додаға Қазақстанмен қатар бірнеше елден 3 мыңнан астам оқушы, студент және жас инженер қатысты. Қатысушылар робототехника, дрон технологиялары, киберқауіпсіздік, аэроғарыштық технологиялар, жасанды интеллект және инженерияны қамтитын 14 бағыт бойынша бақ сынады.

Чемпионаттың биылғы ерекшелігі – жасанды интеллект тақырыбына басымдық берілуі. «Age of AI» ұраны аясында қатысушылар нақты инженерлік мәселелерді шешіп, автономды жүйелер, компьютерлік көру, машиналық оқыту, роботтарды бағдарламалау және басқа да заманауи технологияларды қолданды. Мұндай жарыстардың басты мақсаты – оқушылардың теориялық білімін практикамен ұштастырып, болашақ инженерлер мен IT мамандарына қажетті дағдыларды ерте жастан қалыптастыру.

Түркістан облысының оқушылары үшін де робототехника бағытындағы жарыстар маңызды тәжірибе алаңына айналып отыр. Өңірде бірнеше жылдан бері робототехника, бағдарламалау және инженерлік жобалар бойынша командалар қалыптасып, республикалық және халықаралық додаларға қатысып келеді.

Мәселен, Төлеби ауданындағы TOLEBI DARYN командасы робототехника саласында жоғары нәтижелер көрсетіп жүрген үздік командалардың бірі. Команданың жетістіктері қатарында Central Asia FIRST Championship, Turkistan FIRST Regional және басқа да ірі жарыстардағы жүлделі нәтижелер бар. 2026 жылғы Central Asia FIRST Championship нәтижесінде команда Champion’s Award және Robot Design Winner марапаттарын иеленіп, АҚШ-тың Хьюстон қаласында өткен FIRST Championship әлемдік жарысына Қазақстан атынан қатысуға жолдама алған.

Бұл жетістік – Түркістан облысында робототехникаға қызығушылық танытатын оқушылардың халықаралық деңгейдегі мүмкіндіктері кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Командалардың әр жарыста жинаған тәжірибесі олардың техникалық шеберлігін жетілдіріп қана қоймай, жаңа жобалар әзірлеуіне жол ашады.

Өңірдегі робототехника қозғалысының ауқымын Түркістанда өткен Turkistan Robotics & Drone Championship 2026 жарысы да көрсетті. Байқауға 120-дан астам команда құрамында шамамен 1 200 үміткер қатысқан. Қатысушылар FIRST Robotics және дрон технологиялары бойынша бақ сынап, инженерлік шешімдерін ұсынды. Жарыстың биылғы тақырыбы археология саласына арналды. Оқушылар тарихи-мәдени мұраны зерттеуге бағытталған технологиялық жобаларын таныстырды.

Чемпионат қорытындысында Қазығұрт ауданының «Bolashaq» командасы жүлделі екінші орынға ие болып, Астана қаласында өтетін Central Asia FIRST Championship жарысына жолдама алды. Бұл нәтижеден оқушылардың робот құрастыру мен бағдарламалаумен қатар, нақты әлеуметтік және ғылыми мәселелерді технологиялық жолмен шешуге бейімделіп келе жатқанын аңғаруға болады.

Түркістан облысының жас робототехниктері бұған дейін де халықаралық деңгейдегі жарыстарда ел намысын қорғап жүр. Атап айтқанда, Төлеби ауданының TOLEBI DARYN командасы АҚШ-тың Техас штатындағы Хьюстон қаласында өткен FIRST әлем чемпионатында жоғары нәтиже көрсетті. Команда FIRST LEGO League Challenge санатында әлемнің үздік бестігіне еніп, Champions Award финалисі атанып, екінші орынға ие болды. Әлемдік додаға 50 мыңнан астам қатысушы жиналғанын ескерсек, бұл – өңір оқушылары үшін айрықша нәтиже.

Робототехникадағы жетістіктер бір ғана команданың немесе жекелеген оқушының еңбегімен шектелмейді. Оның артында ұстаздардың жүйелі жұмысы, ата-аналардың қолдауы, мектептердегі үйірмелер мен зертханалардың қызметі және оқушылардың үздіксіз ізденісі тұр. Робототехника үйірмелерінде балалар роботтарды құрастыруды, сенсорлармен жұмыс істеуді, алгоритм жасауды және бағдарламалауды үйренеді. Ең бастысы – олар дайын шешімді қайталаудан гөрі, мәселені өз бетінше талдап, оған тиімді технологиялық шешім іздеуге дағдыланады.

Мұндай білім беру тәсілі қазіргі еңбек нарығының талаптарымен де тікелей байланысты. Әлемде жасанды интеллект, автоматтандыру, роботтандыру және цифрлық технологиялар қарқынды дамып келеді. Сондықтан мектеп жасынан бастап инженерлік және IT бағыттарға қызығушылық танытқан оқушылардың болашақта сұранысқа ие мамандықтарды меңгеру мүмкіндігі жоғары.

Almaty TechCup XII чемпионатының өзі осы өзгерістің ауқымын көрсетеді. Байқау бағдарламасына робототехникадан бөлек, Physical AI Hackathon, дрондар, аэроғарыштық технологиялар, автономды көлік, киберқауіпсіздік және жасанды интеллект бағыттары енгізілген. Бұл – робототехника ұғымының қарапайым робот құрастырудан әлдеқайда кеңейіп, қазіргі заманғы технологиялардың тұтас кешенін қамтып отырғанын көрсетеді.

Чемпионатта жеңімпаздар үшін халықаралық деңгейдегі мүмкіндіктер де қарастырылған. Атап айтқанда, үздік қатысушыларға АҚШ, Қытай және Гонконгта өтетін халықаралық чемпионаттарға жолдамалар берілетіні хабарланған. Сонымен қатар FIRST Robotics ұлттық құрамасына іріктеу жүргізіліп, үздік командаларға халықаралық жарыстарға шығуға мүмкіндік жасалды.

Түркістан облысында робототехника бағытындағы жұмыстардың тағы бір маңызды қыры – оқушылардың ауылдық жерлерден де жарыстарға белсенді қатысуы. Қазығұрт, Төлеби, Мақтаарал, Кентау, Шардара және басқа да өңірлердегі оқушылардың инженерлік бағыттарға қызығушылығы артып келеді. Бұған дейін облыста өткен World Robot Olympiad іріктеу жарыстарына да ондаған команда қатысып, оқушылар техникалық білімдері мен шығармашылық қабілеттерін көрсетті.

Мысалы, World Robot Olympiad жарысының өңірлік кезеңінде Мақтаарал ауданының RoboRangers командасы «Robosports» санатында бірінші орын алса, Кентау қаласының KentauRobotics командасы «Robomission|Junior» санатында жеңімпаз атанған. Бұл өңірдегі робототехника қозғалысының тек облыс орталығымен шектелмейтінін аңғартады.

Оқушылардың халықаралық жарыстарға шығуы – білім сапасын бағалаудың бір көрсеткіші ғана емес, олардың болашақ мамандығына бағыт беретін маңызды тәжірибе. Халықаралық чемпионаттарға қатысқан жасөспірімдер әр елден келген құрдастарымен тәжірибе алмасып, жаңа технологиялармен танысады. Сонымен қатар жобасын сарапшылар алдында қорғау, уақыт шектеуінде жұмыс істеу, командалық шешім қабылдау сияқты дағдыларды меңгереді.